Anasayfa › İçerik Yazımı
İçerik Yazımı
İçerik yazımı, sitedeki metinlerin anlaşılır ve doğru olmasını sağlar: bir terimin metinde ilk geçtiği yerde açıklanması, uzun cümlelerde virgül ve noktalı virgül kullanımı, özne ile yüklem uyumunun denetlenmesi ve bir yazıya başka sayfalarda bulunmayan bilginin eklenmesi.
İçerik Yazımında Bir Terim Metinde İlk Geçtiği Yerde Nasıl Açıklanır?
Terim, bir alanda belirli bir anlamla kullanılan ve o alanın dışında farklı anlaşılabilen sözcük ya da sözcük grubudur. Okur bu anlamı bilmiyorsa terimin geçtiği cümleyi de anlayamaz. Bu nedenle içerik yazımı her terimi metinde ilk göründüğü yerde açıklar. Açıklama terimin hemen ardından gelir ve kısa tutulur. Sonraki cümleler, okurun terimin anlamını artık bildiği varsayılarak yazılır.
Çalışma, taslaktaki terimlerin belirlenmesiyle başlar. Taslağın tamamı okunur ve günlük konuşmada kullanılmayan her sözcük bir listeye yazılır. Kısaltmalar, yabancı dilden alınmış adlar ve bir yazılımın ekranında görünen özel adlar da bu listeye girer. Her terimin yanına metindeki anlamı kısaca yazılır. Listedeki her terimin metinde ilk geçtiği cümle işaretlenir. Açıklama yalnızca işaretli cümleye eklenir; sonraki geçişlerde yinelenmez.
Açıklama iki bilgi taşır: terimin neyi adlandırdığı ve ne işe yaradığı. Tanımda kullanılan sözcüklerin okur tarafından bilinen sözcükler olması gerekir. Bir terimi açıklamak için ikinci bir terim kullanılıyorsa o ikinci terim metinde daha önce açıklanmış olur. Bu yüzden terimlerin metindeki sırası da denetlenir. Hiçbir terim, kendisini açıklamaya yarayan terimlerden önce geçmez. Bu kural bozulmuşsa paragrafların sırası ya da açıklamaların yeri değiştirilir.
Açıklamanın biçimi uzunluğuna göre seçilir. Bir ya da iki sözcüklük karşılık, terimin hemen yanında ayraç içine yazılır. Daha uzun bir açıklama, terimin geçtiği cümleden sonra ayrı bir cümle olarak gelir. Kısaltmalarda önce açık ad yazılır, kısaltma ayraç içinde verilir; metnin kalanında yalnızca kısaltma kullanılır. Yabancı bir terimin yerleşmiş Türkçe karşılığı varsa o da eklenir.
Açıklanan terim, metin bitene kadar aynı biçimiyle kullanılır. Terimin yazılışı, büyük ve küçük harf kullanımıyla birlikte değişmez. Aynı kavram için ikinci bir sözcüğe geçildiğinde okur bunu ayrı bir kavram sanabilir. Sitede o terimi ayrıntılı anlatan bir sayfa varsa, terimin ilk geçtiği yerden o sayfaya bağlantı verilir. Bağlantı açıklamanın yerini tutmaz; kısa tanım cümlede kalır. Böylece okur sayfadan ayrılmadan metni izleyebilir.
Yayından önce taslağı konuyu bilmeyen biri okur. Okurun durup anlamını sorduğu her sözcük listeye eklenir ve açıklaması yazılır. Yayındaki sayfalar da aynı yöntemle taranır. Ücretsiz site envanterinde, açıklanmadan kullanılan terimler bulundukları sayfanın adresiyle birlikte gösterilir. Böylece hangi sayfada hangi terimin tanımsız kaldığı tek bir listede görülür ve düzeltme sırası bu listeye göre belirlenir.
Uzun Cümlelerde Virgül ve Noktalı Virgül Nasıl Kullanılır?
Uzun cümle, birden fazla bilgiyi ya da eylemi tek bir cümlede toplar. Böyle bir cümlede noktalama işaretleri okura hangi parçaların birlikte okunacağını gösterir. Virgül cümlenin içindeki küçük parçaları ayırır. Noktalı virgül ise kendi içinde virgül taşıyan daha büyük parçaları birbirinden ayırır. İçerik yazımında iki işaret ayrı görevler için kullanılır ve birbirinin yerine konmaz.
Virgülün ilk görevi eş görevli sözcükleri ayırmaktır. Sıralanan ögeler aynı türdendir: hepsi ad ya da hepsi eylem bildirir. Üç ya da daha fazla öge art arda sıralandığında son ikisi bir bağlaçla bağlanır, öncekiler virgülle ayrılır. “Ve”, “ile”, “veya” ve “ya da” bağlaçlarının önüne virgül konmaz. Aynı görev sıralı cümlelerde de vardır. Ayrı eylemleri anlatan kısa cümleler virgülle art arda dizilebilir.
Virgül anlam karışıklığını da önler. Öznenin hemen ardından konan virgül, cümlenin öznesinin hangi sözcük olduğunu gösterir. Bu virgül yazılmazsa özne, kendisinden sonraki sözcüğün niteleyicisi olarak okunabilir. Cümlenin ortasına giren ve çıkarıldığında cümleyi bozmayan açıklamalara ara söz denir. Ara söz iki virgül arasına alınır; iki kısa çizgi arasına da yazılabilir. Hitap sözcüklerinden ve “evet”, “hayır” yanıtlarından sonra da virgül konur.
Noktalı virgülün iki ayrı kullanımı vardır. Birincisi, ögeleri kendi içinde virgülle ayrılmış grupları sıralamaktır. Gruplar arasına noktalı virgül konduğunda her grubun nerede bitip ötekinin nerede başladığı görülür. İkincisi, anlamca birbirine bağlı iki tam cümleyi ayırmaktır. Bu cümlelerin her biri kendi yüklemini taşır; ikinci cümle birincisini açıklar ya da sürdürür. Bu kullanımda noktalı virgülden sonraki sözcük küçük harfle başlar.
Taslaktaki uzun cümleler tek tek ele alınır. Önce cümlenin kaç yüklemi olduğu sayılır. Çok sayıda yüklem taşıyan ve noktalı virgülle bile zor izlenen cümle, noktayla iki ya da üç cümleye bölünür. Bölünmeden sonra her yeni cümlenin öznesi açıkça yazılır. Çok sayıda virgül içeren bir sıralama ise madde işaretli bir listeye dönüştürülebilir. Listenin her maddesi aynı yapıyla başlar.
Noktalama, taslağın son okumalarından birinde ayrıca kontrol edilir. Bu okuma içeriğe bakan okumadan ayrı tutulur; aynı anda iki konu denetlenmez. Bu okumada her virgülün yukarıda sayılan görevlerden hangisini yaptığı sorulur. Görevi bulunmayan virgül silinir, gereken yerde eksik olan eklenir. Noktalı virgülün iki yanında tam cümle ya da virgüllü bir grup bulunup bulunmadığına bakılır. Yayındaki sayfalarda görülen noktalama hataları da bu okumayla giderilir.
Metinde Özne ile Yüklem Uyumu Nasıl Denetlenir?
Yüklem, cümlede işi, oluşu ya da durumu bildiren ögedir. Özne ise bu işi yapan ya da bu durumda bulunan ögedir. Türkçede yüklem, öznesiyle kişi ve sayı bakımından uyum gösterir. Uyum bozulduğunda cümle yanlış anlaşılır ya da okur cümleyi ikinci kez okumak zorunda kalır. İçerik yazımı, taslağın her cümlesinde bu uyumu ayrı bir adımda denetler.
Kişi uyumunda yüklemin eki öznenin kişisini gösterir. Birinci kişi özne birinci kişi ekini, ikinci kişi özne ikinci kişi ekini gerektirir. Farklı kişilerden oluşan birden fazla özne varsa yüklem birinci kişiye göre çekimlenir; birinci kişi yoksa ikinci kişi esas alınır. Hizmet sayfalarında okura “siz” diye seslenilir. Okura yönelik her yüklem de bu nedenle “siz” ekini alır.
Sayı uyumunda kural, öznenin neyi bildirdiğine bağlıdır. İnsan dışındaki varlıkları ya da kavramları bildiren çoğul özne tekil yüklem alır: sayfalar açılır, bağlantılar çalışır. Topluluk bildiren tekil adlar da tekil yüklemle kullanılır. İnsan bildiren çoğul öznede yüklem tekil ya da çoğul olabilir. Metinde bu iki yoldan biri seçilir ve sonuna kadar o seçim korunur.
Uyum hatası çoğunlukla uzun cümlelerde ortaya çıkar. Özne cümlenin başında, yüklem ise birkaç yan cümleden sonra yer alır. Aradaki sözcüklerden biri yanlışlıkla özne sayılabilir. Denetimde önce her cümlenin yüklemi işaretlenir, ardından “kim” ya da “ne” sorusuyla öznesi aranır. Bulunan özne yüklemin ekiyle karşılaştırılır. Birden fazla yüklemi olan cümlede bu işlem her yüklem için ayrı yapılır.
Ortak özneli sıralı cümlelerde iki yüklem aynı özneye bağlanır. Yüklemlerden biri etken, öteki edilgen çatıyla kurulursa ortak özne bunlardan birine uymaz. Bu durumda cümle ikiye bölünür ya da iki yüklem aynı çatıya getirilir. Hizmet anlatan metinlerde yazılımın yaptığı adımlar edilgen, okurun yapacağı adımlar etken çatıyla yazılır. İki çatı aynı cümlede birleştirilmez.
Türkçede özne cümlede yazılmayabilir; bu durumda özneyi yüklemin eki gösterir. Art arda gelen cümlelerde yazılmayan özne çoğunlukla bir önceki cümlenin öznesidir. Paragrafın ortasında özne değiştiği hâlde yeni özne yazılmazsa okur eylemi yanlış ögeye bağlar. Bu yüzden her paragrafta öznenin değiştiği cümleler işaretlenir. İşaretli cümlelere yeni özne açıkça eklenir ve uyum yeniden kontrol edilir.
Bir Yazıya Başka Sayfalarda Bulunmayan Bilgi Nasıl Eklenir?
Bir konu Google’da arandığında sonuç sayfasında birden fazla yazı listelenir. Google’ın yararlı içerik için yayımladığı sorulardan biri, metnin kendi araştırmasını ya da çözümlemesini içerip içermediğidir. İçerik yazımında yeni bilgi, sonuçtaki yazılarda yer almayan bir veri, adım ya da açıklama anlamına gelir. Yeni bilgi, konuyu yalnızca başka sözcüklerle yeniden anlatmakla oluşmaz. Bu bilgi dört aşamada bulunur, üretilir ve yazıya yerleştirilir.
İlk aşamada konunun ana sorgusu aranır ve ilk sonuç sayfasındaki yazılar açılır. Her yazının ara başlıkları ve verdiği bilgiler bir tabloya geçirilir. Tabloda her bilginin kaç yazıda tekrarlandığı da işaretlenir. Bu tablo konunun hangi yönlerinin zaten anlatıldığını gösterir. Hiçbir yazıda karşılığı olmayan alt sorular tablonun ayrı bir sütununa yazılır. Tablo, yazının taslağı hazırlanmadan önce tamamlanır.
İkinci aşamada eksik kalan sorular aranır. Search Console’daki Performans raporu, sitenizin gösterim aldığı sorguları listeler. Google arama sonuçlarındaki ilgili sorular kutusu da okurların sorduğu soruları gösterir. Sitenin iletişim formundan ve mesajlardan gelen sorular da kaydedilir. Her soru geldiği kaynakla birlikte tabloya eklenir; aynı anlama gelen sorular tek satırda birleştirilir. Bu sorulardan tabloda karşılığı bulunmayanlar, yazıya eklenecek yeni bilginin konusunu oluşturur.
Üçüncü aşamada bilgi üretilir. Bilgi, anlatılan işlemin gerçekten yapılmasıyla elde edilir. Bir ayarın adımları anlatılacaksa adımlar sitenin kendi panelinde uygulanır ve her ekranın görüntüsü alınır. Ekran görüntülerinde kişisel bilgiler kapatılır. Bir hız ölçümü anlatılacaksa sayfa PageSpeed Insights ile ölçülür ve sonuç yazıya eklenir. Ölçümün hangi tarihte ve hangi koşulda yapıldığı da metinde belirtilir.
Dördüncü aşamada yeni bilgi yazıya yerleştirilir. Bilgi, yanıtladığı soruyu taşıyan bir ara başlığın altına konur. Ölçüm ya da deneme sonucu, nasıl elde edildiği anlatılarak yazılır; okur aynı adımları izleyerek sonucu kendisi tekrarlayabilir. Başka bir kaynaktan alınan bilgiye o kaynağın bağlantısı eklenir. Kendi ölçümünüz ile alıntılanan bilgi ayrı cümlelerde verilir. Yeni bilginin yer aldığı ara başlık, sayfanın içindekiler listesine de eklenir.
Yazı yayımlandıktan sonra adresi Search Console’un URL Denetimi aracına girilir ve dizine eklenmesi istenir. Sonraki haftalarda yazının gösterim aldığı sorgular Performans raporundan izlenir. Yeni sorgular çıktıkça tablo güncellenir ve yazıya yeni bölüm eklenir. İçerik yazımı kapsamındaki bu yazıların konuları sizinle belirlenir ve aylık iş listesine onayınızla eklenir. Yayımlanan yazılar ve ölçümleri aylık raporda gösterilir.
Sitemde çok sayıda terim geçiyorsa ayrı bir sözlük sayfası hazırlamalı mıyım?
Hazırlanabilir. Sözlük sayfası terimleri alfabe sırasıyla ve kısa tanımlarıyla sıralar. Bu sayfa metindeki açıklamanın yerine geçmez; terim yine ilk geçtiği cümlede tanımlanır. Sözlükteki her tanımdan, terimi ayrıntılı anlatan sayfaya bağlantı verilir. Yeni bir terim sitede ilk kez kullanıldığında sözlüğe de eklenir.
WordPress düzenleyicisindeki yazım denetimi noktalama hatalarını da bulur mu?
WordPress düzenleyicisinde sözcüklerin altını çizen denetim çoğunlukla tarayıcıya aittir ve sözcüklerin yazılışını kontrol eder. Virgülün yeri, noktalı virgülün gerekip gerekmediği ve özne ile yüklemin uyumu bu denetimde genellikle yakalanmaz. Bu konular, metin cümle cümle okunarak ayrı bir kontrolde ele alınır.
Başka sitelerdeki bilgileri kendi yazımda kullanabilir miyim?
Kısa bir alıntı, kaynağın adı ve bağlantısıyla birlikte verilebilir. Google’ın spam politikaları, başka sitelerden alınıp eş anlamlı sözcüklerle az değiştirilen ve özgün değer eklemeyen içeriği kazınmış içerik olarak tanımlar. Yazının asıl bölümü sizin denediğiniz adımlardan, kendi ölçümlerinizden ve sitenize gelen sorulardan oluşur.
Yazıma yeni bilgi eklediğimde sayfadaki tarihi değiştirmeli miyim?
Yazıya yeni bir bölüm ya da güncel bir ölçüm eklendiyse sayfada güncelleme tarihi gösterilebilir; ilk yayın tarihi de yerinde kalabilir. Google, içerik esaslı biçimde değişmeden tarihin yenilenmesini arama motoru için yapılan değişiklikler arasında sayar. Yazım hatası düzeltmesi güncelleme tarihiyle gösterilmez.