Anasayfa › Teknik SEO
Teknik Seo
Teknik SEO, Google’ın siteye nasıl ulaştığını ve sayfaları nasıl okuduğunu ele alır: robots.txt dosyasına ulaşılamadığında taramanın ne olduğu, adreste diyez işaretinden sonraki bölümün ayrı sayfa sayılıp sayılmadığı, Search Console’da başka kişilere hangi yetkilerin verildiği ve sayfada kullanılmayan CSS ve JavaScript kodlarının nasıl bulunduğu.
Teknik SEO Robots.txt Dosyasına Ulaşılamadığında Google’ın Davranışını Nasıl İnceler?
Robots.txt, alan adının kök dizinine konan düz metin dosyasıdır; tarama yazılımlarına sitenin hangi yollarının kapalı olduğunu söyler. Google’ın tarama yazılımı Googlebot, bir siteyi taramaya başlamadan önce bu dosyayı ister. Sunucunun bu isteğe verdiği yanıt, taramanın nasıl süreceğini belirler. Teknik SEO incelemesinde ilk bakılan şey dosyanın içeriği değil, sunucunun döndürdüğü durum kodudur. Durum kodu, sunucunun her yanıta eklediği üç haneli numaradır.
Sunucu dosyayı başarılı yanıtla gönderirse Google içindeki kuralları okur ve uygular. Google’ın belirlediği boyut sınırını aşan kısım dikkate alınmaz. Dosya bulunamadığında, yani 404 ya da 4 ile başlayan başka bir kod döndüğünde, Google geçerli bir robots.txt olmadığını kabul eder. Bu durumda bütün adresler taranabilir sayılır. Erişim reddi kodları da bu gruba girer. Çok fazla istek anlamına gelen 429 kodu bu grubun dışındadır.
Sunucu hatası anlamına gelen ve 5 ile başlayan kodlarda Google başka bir yol izler. Bu kodları ve 429 kodunu, sitenin tamamı taramaya kapatılmış sayarak geçici biçimde yorumlar. Bu sürede sitenin sayfaları taranmaz. Google dosyayı istemeyi sürdürür. Hata uzun sürerse Google dosyanın son kayıtlı kopyasını kullanır; kayıtlı kopya yoksa tarama kısıtlaması bulunmadığını varsayar. Zaman aşımı ve kopan bağlantılar da sunucu hatası sayılır.
Robots.txt adresi başka bir adrese yönlendirilmişse Google yönlendirmeyi izler. Zincir birkaç adımı aşarsa izleme durur ve dosya bulunamamış sayılır. Google okuduğu dosyayı bir süre önbellekte tutar. Önbellek, okunan bir yanıtın yeniden istenmeden kullanılması için saklanan kopyadır. Bu yüzden kurallarda yapılan değişiklik hemen uygulanmaz. Her alt alan adı ve her protokol, yani HTTP ve HTTPS sürümü, kendi robots.txt dosyasıyla değerlendirilir.
Teknik SEO incelemesi Search Console’un Tarama istatistikleri raporuyla başlar. Raporun ana makine durumu bölümü, robots.txt isteklerinin son dönemde sorunsuz yanıtlanıp yanıtlanmadığını gösterir. Ardından dosya tarayıcıda açılır ve geliştirici araçlarının Ağ sekmesinde dönen durum kodu okunur. Sunucu kayıtlarında Googlebot’un bu dosya için yaptığı istekler ayrıca taranır. Sunucu kaydı, gelen her isteğin zamanını ve sunucunun verdiği yanıtı tek satırda tutan listedir.
Sorunun sık rastlanan kaynakları bellidir. Bakım modundaki bir eklenti, robots.txt dahil bütün adreslere sunucu hatası döndürebilir. Güvenlik duvarı ya da CDN, Googlebot isteklerini durdurabilir. CDN, site dosyalarını ziyaretçiye yakın sunuculardan ileten dağıtım ağıdır. Sitede gerçek bir dosya yoksa WordPress kendi ürettiği sanal robots.txt dosyasını sunar. Düzeltmeden sonra dosyanın başarılı yanıtla açıldığı doğrulanır. Bulgular site envanterinde ayrı bir başlık altında yazılır.
Adreslerde Diyez İşaretinden Sonra Gelen Bölüm Google’da Ayrı Sayfa Sayılır mı?
Bir web adresinde diyez işaretinden sonra gelen bölüme parça tanımlayıcısı, kısaca parça denir. Parça, tarayıcıya açılan sayfanın içinde hangi noktaya kaydırılacağını söyler. Tarayıcı sayfayı isterken parçayı sunucuya göndermez; sunucu yalnızca parçadan önceki adresi alır. Bu nedenle diyezden sonraki bölüm değişse de sunucudan dönen belge aynı kalır. Parça, yalnızca ziyaretçinin tarayıcısında işlenen bir bilgidir.
Google da parçayı ayrı bir sayfa olarak saymaz. Google’ın JavaScript ile ilgili belgeleri, parçaların farklı içerik yüklemek için desteklenmediğini belirtir. Yalnızca parçaları farklı olan iki adres, dizinde tek bir sayfa olarak tutulur. Bir bağlantı sayfanın belirli bir bölümüne gidiyorsa Google onu o sayfaya verilmiş bir bağlantı olarak değerlendirir. Parçanın kendisi arama sonucunda ayrı bir kayıt oluşturmaz.
Bazı siteler sayfalar arasındaki geçişi JavaScript ile yapar ve her bölüm için yalnızca parçayı değiştirir. Bu yapıda ziyaretçi her tıklamada farklı içerik görür, ancak adres teknik olarak tek sayfadır. Google bu bölümleri ayrı sonuçlar olarak gösteremez. Google, bu tür yapılar için tarayıcının geçmiş arayüzünün kullanılmasını önerir. Bu arayüz, sayfayı yeniden yüklemeden adres çubuğuna parçasız ve ayrı bir yol yazar.
Geçmişte parçalı adreslerin taranması için ünlem işaretiyle başlayan özel bir yazım ve sunucuda hazırlanan anlık görüntüler kullanılırdı. Google bu yöntemi yıllar önce bıraktı ve artık desteklemez. Bu yazımı hâlâ kullanan bir sitede her bölüm parçasız, kalıcı bir adrese taşınır. Eski parçalı adresler sunucuya ulaşmadığı için sunucuda yönlendirilemez. Yönlendirme bu adreslerde sayfanın içindeki JavaScript ile yapılır.
Parçanın yerinde kullanımı sayfa içi atlama bağlantılarıdır. Uzun bir yazının başındaki içindekiler listesi bu yapıya dayanır: her başlığa bir kimlik verilir ve listedeki bağlantılar bu kimliklere yönelir. Google bu yapıyı okuyarak arama sonucunun altında sayfanın belirli bölümlerine giden bağlantılar gösterebilir. Bunun için başlıkların bölümün konusunu açıkça yazması gerekir. Atlama bağlantıları yeni bir sayfa oluşturmaz.
Teknik SEO denetiminde site içi bağlantılar taranır ve parçalı adresler ayrı bir listede toplanır. XML site haritasına, kanonik etikete ve yönlendirme hedeflerine parçasız adres yazılır. Kanonik etiket, aynı içeriği taşıyan adreslerden dizine girmesi istenen adresi belirten işarettir. Son adımda URL Denetimi aracında sayfanın işlenmiş kodu açılır. Burada parçalarla gösterilen bütün bölümlerin aynı belgenin içinde yer aldığı görülür.
Search Console’da Başka Kişilere Hangi Yetkilerle Erişim Verilir?
Search Console’da her mülkün kendi kullanıcı listesi vardır. Mülk, Search Console’a eklenen bir alan adı ya da adres ön ekidir. Alan adı mülkü bütün alt alan adlarını ve protokolleri kapsar. Adres ön eki mülkü ise yalnızca yazılan başlangıçla eşleşen adresleri kapsar. Bir kişiye verilen izin yalnızca eklendiği mülkte geçerlidir. Başka bir mülkün verilerini görmesi için oraya ayrıca eklenmesi gerekir.
Google üç temel izin düzeyi tanımlar: sahip, tam kullanıcı ve kısıtlı kullanıcı. Sahip, mülkün verilerini ve ayarlarını yönetir; kullanıcı ekleyip çıkarabilir. Sahiplik kendi içinde ikiye ayrılır. Doğrulanmış sahip, sitenin kendisine ait olduğunu bir doğrulama yöntemiyle kanıtlayan kişidir. Yetki verilmiş sahip ise doğrulanmış bir sahibin sahip olarak eklediği kişidir. Bir mülkte en az bir doğrulanmış sahip bulunur.
Tam kullanıcı verilerin çoğunu görür ve bazı işlemleri yapabilir. Kısıtlı kullanıcı verilerin çoğunu yalnızca görüntüler. Hangi raporun ve aracın hangi izin düzeyinde açık olduğunu Google, yardım sayfasındaki izin tablosunda tek tek listeler. Kullanıcı ekleme ve çıkarma yetkisi yalnızca sahiplerdedir. Tam ve kısıtlı kullanıcılar sahiplik gerektiren ayarları değiştiremez. İzin düzeyi, kişinin yapacağı işe göre seçilir.
Sahipliğin doğrulanması için birkaç yöntem vardır: sunucuya yüklenen HTML dosyası, sayfa koduna eklenen etiket, alan adı yönetiminde DNS’e yazılan metin kaydı, Google Analytics ve Google Etiket Yöneticisi hesapları. DNS, alan adını sunucunun adresine bağlayan kayıt sistemidir. Alan adı mülkünde tek doğrulama yolu DNS kaydıdır. Search Console, doğrulama işaretinin yerinde durup durmadığını zaman zaman yeniden denetler.
Kullanıcı eklemek için mülkün Ayarlar bölümünden kullanıcılar ve izinler sayfası açılır. Eklenecek kişinin Google hesabına bağlı e-posta adresi yazılır ve izin düzeyi seçilir. Kişi eklendiği andan sonra mülkü kendi hesabında görür. Raporları yalnızca okuyacak kişiye kısıtlı izin verilir. Site haritası gönderecek ya da adreslerin yeniden taranmasını isteyecek kişiye tam izin verilir.
Bir kişinin işi bittiğinde izni aynı sayfadan kaldırılır. Doğrulanmış bir sahibi çıkarmak için önce onun doğrulama işaretinin siteden silinmesi gerekir. İşaret yerinde kaldıkça kişi sahipliğini yeniden doğrulayabilir. Kullanıcı listesi belirli aralıklarla gözden geçirilir. Teknik SEO çalışmasının başında mülkün türü, doğrulama yöntemi, sahipler ve kullanıcılar sırayla not edilir ve eksik mülkler eklenir.
Sayfada Kullanılmayan CSS ve JavaScript Kodları Nasıl Bulunur?
CSS, sayfadaki yazıların, renklerin ve yerleşimin görünümünü belirleyen stil kurallarıdır. JavaScript ise sayfaya menü açma, form denetleme ve içerik yükleme işlevleri ekleyen programlama dilidir. WordPress temaları ve eklentileri bu dosyaları çoğu zaman bütün sayfalara yükler. Bir sayfa, yüklenen kuralların ve işlevlerin yalnızca bir kısmını kullanır. Kullanılmayan kısım da indirilir, okunur ve işlenir.
Tarayıcı sayfanın başında çağrılan stil dosyalarını indirip okumadan sayfayı ekrana çizmez. Bu dosyalar büyüdükçe ilk görüntü gecikir. JavaScript ise tarayıcının ana iş parçacığında çalışır; ana iş parçacığı, sayfadaki işlerin sırayla yürütüldüğü hattır. Bu hat meşgulken tıklamalara yanıt verilemez. İlk gecikme LCP değerine, ikincisi INP değerine yansır. LCP ilk ekrandaki en büyük içeriğin yüklenme süresini, INP tıklamaya verilen yanıtın süresini ölçer.
İlk araç PageSpeed Insights’tır. Raporun tanılama bölümü, kullanılmayan stil kuralları ve kullanılmayan JavaScript için ayrı uyarılar verebilir. Her uyarıda dosyanın adresi, aktarılan boyutu ve kullanılmayan bölümün tahmini boyutu yer alır. Dosya adresindeki klasör adı, kodu yükleyen temayı ya da eklentiyi gösterir. Ölçüm tek sayfayla sınırlı tutulmaz; anasayfa, hizmetler, blog ve iletişim sayfalarının her biri ayrı test edilir.
İkinci araç Chrome geliştirici araçlarındaki Kapsam (Coverage) panelidir. Kayıt başlatılıp sayfa yenilendiğinde panel, her dosyanın hangi bölümünün çalıştığını işaretler. Kullanılan ve kullanılmayan bölümler iki ayrı renkle gösterilir. Kayıt sürerken menü açılır, form alanlarına tıklanır ve sayfa sonuna kadar kaydırılır. Böylece yalnızca etkileşim sırasında çalışan kodlar da kullanılmış olarak işaretlenir ve yanlışlıkla silinmez.
Teknik SEO bulgulara göre üç yol izler. Hiç kullanılmayan eklenti siteden kaldırılır. Yalnızca bazı sayfalarda gereken dosya, sadece o sayfalarda yüklenecek biçimde ayarlanır; WordPress bu koşullu yüklemeye izin verir. Sayfanın ilk görünümü için gereken stil kuralları ayrılır ve geri kalanı daha sonra yüklenir. Dosyanın içinden kural silmek, başka sayfalarda kullanılan bir kuralı bozabildiği için son seçenektir.
Her değişiklik önce sitenin bir deneme kopyasında yapılır. Menüler, formlar, kaydırıcılar ve telefon görünümü tek tek açılarak kontrol edilir. Ardından aynı sayfalar PageSpeed Insights’ta yeniden ölçülür ve iki sonuç yan yana konur. Gerçek ziyaretçilerden toplanan saha verisi ise daha geç değişir ve Core Web Vitals raporunda izlenir. Yapılan işler aylık iş listesine, ölçüm sonuçları aylık rapora yazılır.
Google’ın robots.txt dosyamı son okuduğu tarihi nereden görürüm?
Search Console’da Ayarlar bölümündeki robots.txt raporunu açın. Rapor, Google’ın sitenizde bulduğu robots.txt dosyalarını, her birinin son okunma zamanını, alma durumunu ve varsa uyarıları listeler. Dosyayı acil bir düzeltme için değiştirdiyseniz aynı rapordan yeniden okunmasını isteyebilirsiniz. Daha önce alınmış sürümler de bu raporda görüntülenebilir.
Google sonucundaki bağlantıya tıklayınca sayfamda bir cümle vurgulanmış olarak açılıyor; bunun için bir ayar yapmam gerekir mi?
Gerekmez. Google, öne çıkan snippet’ten gelen ziyaretçiyi ilgili cümleye götürmek için bağlantının sonuna bir metin parçası ekler. Tarayıcı bu eki okur, cümleyi vurgular ve sayfayı oraya kaydırır. Ek sunucuya ulaşmaz; sayfanızın adresi değişmez. Bu özelliği desteklemeyen tarayıcılar sayfayı en baştan açar.
Search Console’da tam kullanıcıyım; neden başka birini ekleyemiyorum?
Kullanıcı ekleme ve çıkarma yetkisi yalnızca mülkün sahiplerindedir. Tam kullanıcı verilerin çoğunu görür ve bazı araçları kullanır, ancak izin listesini değiştiremez. Bir sahipten yeni kişiyi eklemesini ya da sizi sahip yapmasını isteyin. Siteye yönetici olarak erişebiliyorsanız bir doğrulama yöntemiyle sahipliği kendiniz de doğrulayabilirsiniz.
PageSpeed Insights’ta kullanılmayan kod uyarısı mobil ve masaüstü sekmelerinde neden farklı çıkıyor?
İki sekme sayfayı farklı ekran genişliği ve cihaz koşullarıyla ölçer. Stil dosyalarında yalnızca belirli ekran genişliklerinde geçerli olan kurallar bulunur. Telefon ölçümünde masaüstüne ait kurallar kullanılmamış sayılır, masaüstü ölçümünde ise tersi olur. Bazı temalar cihaza göre farklı dosyalar da yükler. Bu nedenle iki sekmenin sonucu ayrı okunur.